Türkçe
Kolostomi ve Stoma Nedir?
Evde Kolostomi ve Stoma Bakımı Hizmeti Antalya
İÇİNDEKİLER
Kolostomi, kalın bağırsağın karın duvarına cerrahi olarak ağızlaştırılmasıyla dışkının yapay bir açıklık üzerinden vücut dışına atılmasını sağlayan hayati bir müdahaledir. Bağırsak tıkanıklığı, tümör, iltihaplı bağırsak hastalıkları veya travma sonrası sindirim sisteminin güvenli şekilde devamını sağlamak için geçici ya da kalıcı olarak uygulanabilir. Oluşturulan stoma sayesinde atık, özel kolostomi torbalarıyla toplanır, bu sayede enfeksiyon riski azalır ve hastanın yaşam kalitesi korunur. İlk bakışta zorlu görünen bu süreç; doğru eğitim, uygun malzeme seçimi ve uzman desteğiyle bireyin günlük rutininin kesintisiz sürdürülmesine olanak tanır.
Stoma ise kolostomi, ileostomi veya ürostomi gibi farklı türleri içeren genel bir kavramdır. Stoma, vücudun doğal atık yollarının kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda, belirli bir organın dışarıya açılması yoluyla atık yönetimini sağlar. Düzenli stoma bakımı, cilt koruyucu bariyerlerin doğru uygulanması ve uygun torba değişim sıklığı sayesinde tahriş ve sızıntı risklerini minimize eder.
Antalya’da evde kolostomi ve stoma bakımı hizmetleri, Beyaz Melekler Evde Bakım Merkezi’nin konusunda uzman hemşireler ve sağlık personeli eşliğinde hijyenik, konforlu ve kişiye özel plan çerçevesinde gerçekleştirilir. İhtiyaç halinde evde doktor muayenesi hizmeti ve evde tahlil hizmeti sağlanır.
Kolostomi ve stoma nedir?
Stoma, cerrahi bir işlemle bağırsak ya da idrar yollarının karın duvarına ağızlaştırılması sonucu oluşturulan yapay açıklıktır. Bu işlemin kolostomi, ileostomi veya ürostomi gibi türleri bulunur.
Kolostomi
Kalın bağırsağın (kolon), karın duvarına ağızlaştırılmasıdır. Bağırsağın bir ucunun karında açılan delik (stoma) yardımı ile vücudun dışına çıkarılması işlemidir. Bu işlem, çeşitli nedenlere bağlı olarak dışkının vücuttan çıkış yolunun değiştirilmesi gerektiği durumlarda yapılır. Dışkı atımı bu yapay yol ile sağlanır. Kalın bağırsağın dışarıya çıkarılan ucunda anüsteki sfinkter kası bulunmadığı için dışkı kontrolsüz bir şekilde boşalır. Bu nedenle kolostomi torbası kullanılarak atıklar burada toplanır. Kolostomi torbaları belli aralıklarla değiştirilir veya boşaltılarak tekrar kullanılabilir. Kolostopili hastalarda düzenli torba değişimi, kolostomi ve stoma bakımı çok önemidir.
İleostomi
İnce bağırsağın son kısmı olan ileumun karın duvarına ağızlaştırılmasıdır. Tıbbi gerekçelerle kalın bağırsak ve rektumun devre dışı bırakılması ya da tamamen alınması durumlarında ileostomi işlemi yapılır. İleostomi işleyişi ve bakımı kolostomideki gibidir.
Ürostomi
İdrar yolunun ağızlaştırılmasıdır. Kolostomi ve ileostomi operasyonlarına benzer bir şekilde bu sefer idrarın mesaneden yapay bir yolla dışarıya alınmasıdır. Mesane kanseri, kronik iltihap veya nörolojik nedenlerle ürostomi yapılabilir. Ürostomi bakımı da kolostomi bakımına benzer bir şekilde özenle yapılmalıdır.
Kolostomi, stoma türleri arasında en sık uygulanan çeşittir ve hem geçici hem de kalıcı olabilir. Antalya’da ev ortamında kolostomi, ileostomi ve ürostomi gibi stoma çeşitlerinin tüm bakımları ve torba değişimleri uzman hemşirelerimizce titizlikle yapılır.
Stoma ve kolostomi bakımının önemi
Stoma ve kolostomi bakımı şu hususlar yönü ile çok önemlidir:
- Enfeksiyonları önleme: Nemli kalan stoma çevresi bakteri oluşumuna zemin hazırlar. Düzenli profesyonel bakım ve temizlikle enfeksiyon riski düşürülür.
- Cilt bütünlüğünü korumak: Cilt tahrişi (parastomal irritasyon), ülser veya alerjik reaksiyon oluşumu takip edilir. Uygun bariyer ürünleri ve temizlikle enfeksiyon engellenir.
- Yaşam kalitesini yükseltmek: Doğru torba seçimi, sızdırmazlık kontrolü ve kişiye özel programla sosyalleşme ve günlük aktiviteler kesintisiz sürdürülür.
Antalya’da evde kolostomi ve stoma bakımı hizmetleri
Antalya’da evde kolostomi ve stoma bakımı hizmetleri:
- Her biri stoma ve yara bakımı sertifikalı profesyoneller hemşire ekibi tarafından yapılır.
- Kolostomi veya başka stoma tipi, yaşam tarzı ve cilt tipine göre hastaya özel bakım planı hazırlanır.
- Cilt bariyeri, klemp, stoma pastası, stoma cetveli, makas, torba, pudra, krem ve koruyucu örtü gibi tüm tıbbi ihtiyaçlar 1.sınıf malzemelerden temin edilir.
- Acil değişim ve danışma için 7/24 kesintisiz ulaşım imkânı sağlanır.
Evde kolostomi (İleostomi / Ürostomi) ve stoma bakımı, torba değişimi çok önemlidir. Antalya’da evde kolostomi (stoma) bakımı, hastanın ev konforunda stoma bakımının yapılması ve torbanın hijyen kurallarına uygun olarak değiştirilmesini sağlar. Daha detaylı bilgi ve randevu için lütfen Beyaz Melekler Evde Bakım Merkezi ile iletişim kurun.
Kolostomi (stoma) bakımı nasıl yapılır?
Adım adım kolostomi bakımı şu şekilde yapılır:
Hazırlık aşaması
- Eller; sabun ve suyla en az 20 saniye yıkanır. Eldiven takılır.
- Gerekli malzemeler (cilt bariyeri, klemp, stoma pastası, stoma cetveli, makas, torba, pudra, krem vb.) koruyucu örtü üzerinde düzenlenir.
Eski torbanın çıkarılması
- Torba üst kenarından tutulur ve aşağı doğru nazikçe çekilir.
- Yapışkanı yumuşatmak için stoma çevresine ılık suyla nemlendirilmiş gazlı bezle birkaç dakika bastırılır.
- Torba tamamen çıkardıktan sonra tıbbi atık poşetine atılır.
Cilt ve stoma temizliği
- Ilık su ve alkolsüz, pH dengeli temizleyici mendil ile stoma çevresi dıştan içe, kirli bölgeden temiz bölgeye doğru silinir. Stoma etrafı temiz ve kuru olmalıdır.
- Kızarıklık, ülser veya mantar bulgusu var mı kontrol edilmelidir. Aksi durumda hekime başvurulmalıdır.
- Stoma çapı, cetvel yardımıyla ölçülür; plakayla stoma kenarı arasında 2 mm boşluk kalacak şekilde ayarlanır.
- Cilt tam kuruduktan sonra, gerekirse bariyer pudrası veya krem uygulanır.
Yeni bariyer plakası ve torba uygulaması
- Stoma ölçüsüne göre plaka kesilir.
- Plaka, birkaç saniye cilde bastırılarak ısı ve basınçla sabitlenir. Plaka karın derisine yapıştırılmadan önce birkaç saniye cilde tutarak ısıtılırsa daha iyi yapışır.
- Adaptör ve stoma arasına stoma pastası sürülerek sızdırmazlık sağlanır.
- Torba adaptöre kilitlenir, sızdırmazlık kontrolü için hafifçe çekilerek test edilir.
Atık yönetimi
- Alt musluklu torbalar boşaltılır, tek kullanımlıklar komple değiştirilir.
- Boşaltılabilen torbaların 3’te 1’i dolduğunda boşaltılması gerekir.
- Kullanılmış malzemeler çift katlı tıbbi atık poşetine konur.
Beslenme ve sıvı dengesi
- Kolostomili hastalar günde en az 2-2,5 litre su tüketmelidir.
- Gaz yapıcı yiyecekler (lahana, karnabahar, fasulye vb.) ilk dönemde sınırlanabilir. Kolostomili hastaların bağırsak sistemi normalden daha fazla gaz üretir.
- Elektrolit dengesini korumak için tuzlu çorbalar tercih edilebilir. Kolostomi nedeni ile tuz ve sıvı kaybı fazla olduğu için menüde çorba çeşitleri bulunmalıdır.
- Renkli ve lifli gıdalar stoma çıkışını etkileyebilir. Renkli gıdalar dışkının rengini de değiştireceğinden hemşirenin dışkı rengi değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir. Yoğun lifli gıdalar stomadan geçerken tıkanmaya neden olabilir. Bu nedenle tükettiğiniz gıdaları kolostomi bakımını yapan hemşireniz ile paylaşmanız ve diyetisyen yardımı almanız faydalıdır.
Kolostomi torbası neden sızdırır?
Kolostomi torbası doğru yerleştirilmemişse sızdırır. Bunu önlemek için stoma çevresi iyi temizlenmeli ve torbanın sağlam bir şekilde yapıştığından emin olunmalıdır. Unutmayın, stoma çevresi kuru ve temiz değilse veya nemliyse kostomi torbası sızdırır.
Kolostomili hastalar ne zaman doktora başvurmalı?
Kolostomili hastaların, hem stoma çevresini hem de stomadan gelen içeriğin görünümünü düzenli olarak kontrol etmesi önemlidir. Bu sayede olası sorunlar erken fark edilip ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurmanız önerilir:
- Stomadan aşırı miktarda kan gelmesi,
- Uzun süre devam eden ve geçmeyen ishal veya kabızlık,
- Stoma yoluyla bağırsak dokusunun normalden fazla dışarı çıkması,
- Stomanın karın içine doğru çekilmesi veya kaybolması,
- Stoma renginin koyulaşması, morarması veya tamamen siyaha dönmesi,
- Stoma çevresinde kızarıklık, nemlenme, cilt yüzeyinde soyulma, döküntü ya da renk değişiklikleri görülmesi.
Bu belirtilerden biri bile fark edildiğinde tedavinin gecikmemesi için derhal bir uzmana başvurmak gerekir.
SIK SORULAN SORULAR
Torba doluluk oranına göre günde 1-2 kez, adaptör ise 3-5 günde bir değiştirilmelidir.
Evet, kolostomili hasta duş alablir. Su geçirmez bandaj veya şeffaf koruyucu örtülerle stoma temiz kalacak şekilde duş alınabilir.
Hayır, kolostomili hasta cinsel ilişkide sorun yaşamaz. Stomanın fizyolojik olarak cinsel fonksiyona etkisi yoktur. Kolostomili hastalar rahatlık için koruyucu bandaj, daha küçük torba ve uygun çamaşırlar kullanarak cinsellik yaşayabilir. Önemli olan hastanın ve partnerinin psikolojik olarak kendilerini hazırlamaları ve rahat hissetmeleridir. Gerekirse bunun için uzman desteği alınabilir.
Stoma çevresi kaşınıyorsa ilk olarak yapışkan kalıntılarına bağlı tahrişi engelleyin ve alkolsüz nemlendirici kullanın. Şiddetli kaşıntıda hekiminize danışın.
Daha fazla bilgi için Antalya’da hizmet veren Beyaz Melekler Evde Bakım merkezi ile iletişim kurabilirsiniz.